15
12.2021

Nowości Cochrane Rehabilitation: listopad 2021

Rehabilitacja pulmonologiczna w śródmiąższowych chorobach płuc

Pytanie badawcze: Dokonaliśmy przeglądu dostępnych danych naukowych dotyczących wpływu rehabilitacji pulmonologicznej na wydolność fizyczną, skrócenie oddechu i jakość życia u chorych na śródmiąższowe choroby płuc (ang. interstitial lung diseases, ILD)....czytaj dalej (streszczenie prostym językiem wykonane przez Cochrane Polska)

 

Czy przezczaszkowa stymulacja prądem stałym jest skuteczna w poprawie czynności życia codziennego, wydolności ruchowej oraz funkcjonowania poznawczego u osób po udarze mózgu?

Udar mózgu jest ostrym zaburzeniem przepływu mózgowego i drugą co do częstości przyczyną zgonów na świecie oraz najczęstszą przyczyną niepełnosprawności. W konsekwencji udaru dochodzi do zaburzenia czynności codziennych. Tylko co trzeci pacjent odzyskuje prawidłowy stan neurologiczny po zastosowaniu rehabilitacyji. Ponadto częstym problemem powodującym dysfunkcję wykonawczą są zaburzenia pamięci roboczej. Rehabilitacja ma na celu wspomaganie w powrocie do zdrowia i zwiększanie samodzielności skuteczności w czynnościach codziennych. W szczególności odgrywa główną rolę w poprawianiu funkcji poznawczych, co jest bardzo istotne dla osób, które w wyniku udaru doznały redukcji zdolności poznawczych, w postaci zaburzenia pamięci lub zespołu zaniedbywania. Ponadto współczesne koncepcje rehabilitacji stawiają poprawę funkcji poznawczych jako priorytet w badaniach naukowych.

Obecne interwencje rehabilitacyjne mają ograniczony wpływ na wyżej wymienione dysfunkcje. Przezczaszkową stymulację prądem stałym (transcarial direct current stimulation - tDCS) można wykorzystać do wzmocnienia efektów tych interwencji, jednak jej skuteczność nie jest dotychczas udowodniona.

tDCS to nieinwazyjna metoda, która moduluje pobudliwość korową, wykorzystując prąd stały dostarczany do ośrodkowego układu nerwowego.

W aktualnym przeglądzie Cochrane, będącym aktualizacją przeglądów systematycznych Cochrane opublikowanych w latach 2013 i 2016, analizowano, czy tDCS może zredukować zaburzenie wykonywania czynności codziennych, poprawić funkcję kończyn górnych i dolnych, siłę mięśni i zdolności poznawcze; oraz jaki ma wpływ na przedwczesne zakończenie leczenia i efekty niepożądane.

Analizowane wyniki obejmowały poprawę wykonania czynności codziennych, funkcji kończyn górnych i dolnych, siły mięśni, aktywności poznawczej i częstość zdarzeń niepożądanych. Przegląd obejmował 67 randomizowanych badań opublikowanych i/lub zarejestrowanych do stycznia 2019 r. z udziałem 1729 dorosłych po udarze mózgu. Wykazano, że w porównaniu z jakąkolwiek aktywną lub bierną interwencją lub placebo, tDCS może poprawić wydolność w czynnościach codziennych. Funkcja kończyn górnych i dolnych n w następstwie tDCS nie ulegała poprawie. Podobne wyniki odnotowano w przypadku siły mięśni i zdolności poznawczych. Liczba zdarzeń niepożądanych i rezygnacji była porównywalna między grupami stosującą tDCS i kontrolną.

Wyniki te należy interpretować z ostrożnością, ponieważ: (1) analizowano badania niejednorodne pod względem rodzaju, lokalizacji i czasu trwania zastosowanego leczenia; (2) poszczególne próby różniły się także wymiarami i rozmieszczeniem użytych elektrod oraz dawką prądu; (3) uczestnicy różnili się lokalizacją udaru (korową lub podkorową), co mogło skutkować fałszywie ujemnym wynikiem; (4) badania obejmowały głównie pacjentów z pierwszorazowym udarem, przy czym większość uczestników miała udar niedokrwienny. Fakt ten ogranicza uogólnienie zastosowania wyników na pacjentów z udarami nawrotowymi i krwotocznymi.;(5) dowody dotyczące zmiany funkcji kończyn dolnych, funkcji poznawczych i zdarzeń niepożądanych należy uznać za niewystarczające.

Zastosowanie tDCS po udarze mózgu może poprawić wyniki w zakresie wykonania czynności codziennych w porównaniu z grupą kontrolną, co potwierdzają dowody o bardzo niskiej lub umiarkowanej jakości, jednak tych wyników nie można potwierdzić po włączeniu do analizy jedynie badań zachowujących wysoką jakość metodologiczną. Nie udowodniono wpływu tDCS na czynność kończyn górnych i dolnych, siłę mięśni i zdolności poznawcze (dane o niskiej lub wysokiej jakości). Nie ma pewności, że tDCS poprawia zaniedbanie stronne, ponieważ dowody na ten fakt mają  bardzo niską jakość. tDCS prawdopodobnie nie zwiększa ryzyka nieoczekiwanego przerwania leczenia lub zdarzeń niepożądanych (jakość dowodów umiarkowana).

Dalsze badania efektywności tDCS powinny być prowadzone w dużych randomizowanych badaniach kontrolowanych z udziałem grup równoległych i uwzględnieniem oceny wielkości próby. W przyszłych badaniach należy uwzględnić (a) wysoki standard metodologiczny, w szczególności efektywne zaślepienie uczestników i analizę zgodną z zaplanowanym leczeniem (b) przestrzeganie zaleceń CONSORT oraz (c) efektywne raportowanie przypadków nieoczekiwanej rezygnacji z leczenia i zdarzeń niepożądanych. Randomizowane badania kontrole z grupami skrzyżowanymi powinny również zawierać informacje o kolejności zastosowanych interwencji.

02
12.2021

Certyfikacja europejskich specjalistów medycyny fizykalnej i rehabilitacji drogą egzaminu w 2022 roku

Egzamin jest drogą uzyskania tytułu Fellow of European Board of Physical and Rehabilitation Medicine (FEBPRM) oznaczającego posiadanie kompetencji zawodowych w dziedzinie medycyny fizykalnej i rehabilitacji na poziomie europejskim.

KTO MOŻE PRZYSTĄPIĆ DO EGZAMINU?

lekarze z tytułem specjalisty rehabilitacji medycznej oraz lekarze w trakcie specjalizacji, po upływie minimum trzech lat specjalizacji. 

W JAKI SPOSÓB ZORGANIZOWANY BĘDZIE EGZAMIN?

Egzamin odbędzie się jednocześnie w krajach członkowskich lub stowarzyszonych Sekcji UEMS-PRM. Egzamin ma charakter pisemny i polega na udzieleniu odpowiedzi na pytania wielokrotnego wyboru. Zakres pytań odpowiada podstawie programowej kształcenia podyplomowego w medycynie fizykalnej i rehabilitacji. Materiały edukacyjne przydatne w trakcie przygotowania do egzaminu dostępne są po zalogowaniu się jako GOŚĆ na tej stronie

Szczegóły dotyczące przebiegu egzaminu wraz z protokołem egzaminu można znaleźć tutaj.

Przewidywane miejsce i czas egzaminu:

Narodowy Instytut Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji; ul. Spartańska 1, 02-637, Warszawa, 27 maja 2022 r.

JAKIE SĄ KORZYŚCI WYNIKAJĄCE Z CERTYFIKACJI?

Posiadacz tytułu FEBPRM ma kompetencje zawodowe na poziomie europejskim, co jest anonsowane w upublicznionym spisie certyfikowanych specjalistów i korzysta ze:

  1. zredukowanej opłaty subskrypcyjnej czasopism naukowych z medycyny fizykalnej i rehabilitacji (w tym Journal of Rehabilitation MedicineEuropean Journal of Physical and Rehabilitation MedicineAnnals of Physical and Rehabilitation Medicine)
  2. zniesionej lub zredukowanej opłaty rejestracyjnej za uczestnictwo w kursach i kongresach w dziedzinie medycyny fizykalnej i rehabilitacji (w tym europejskich kongresów medycyny fizykalnej i rehabilitacji

JAK SIĘ ZAREJESTROWAĆ?

Rejestracja Kandydatów będzie otwarta w dniach 01 stycznia 2022 - 31 marca 2022 r. i nie podlega przedłużeniu.

Przed przystąpieniem do rejestracji stanowczo rekomenduję nawiązanie kontaktu z Krajowym Menedżerem EBPRM na obszar Polski: Piotr Tederko, adres: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript., telefon: 506663718 i przesłanie do wglądu:

1. w przypadku osób mających specjalizację z rehabilitacji medycznej skanu dyplomu specjalizacyjnego 

2. w przypadku osób po trzecim roku specjalizacji z rehabilitacji medycznej wypełnionego i podpisanego przez Kierownika Specjalizacji dzienniczka specjalizacyjnego, który można pobrać stąd: DOWNLOAD 

24
11.2021

29 listopada - 3 grudnia 2021: Międzynarodowy Tydzień Rehabilitacji ISPRM: Rehabilitacja dla pomyslnego starzenia się

Z przyjemnością ogłaszamy organizowane przez ISPRM wydarzenie International Rehabilitation Week 2021: Rehabilitation for Healthy Ageing, zaplanowany na okres 29 listopada - 3 grudnia 2021 w ramach przygotowania do obchodów przypadającego na 3 grudnia Międzynarodowego Dnia Osób z Niepełnosprawnością

Program wydarzenia

Rejestracja dla uczestników

Lekarze Specjalizanci w rehabilitacji medycznej (Rezydenci) zaproszeni sa do udziału w konkursie na wideoklip What does Rehabilitation for Healthy Ageing mean to you?  Do wygrania darmowe członkostwo w ISPRM przez rok. 

 

 

03
11.2021

16 Europejska Letnia Szkoła Medycyny Fizykalnej i Rehabilitacji w Syrakuzach: 10 listopada 2021

 

Tegoroczna szesnasta edycja Europejskiej Szkoły  Rehabilitacji w Syrakuzach odbędzie się jako jednodniowe webinarium w dniu 10 listopada 2021. Program tegorocznej Szkoły pod tytułem Covid 19 two years later. What functional damage? What rehabilitation paths? Comparing experiences załączono poniżej. Szkolenie sponsorowane przez Europejskie Towarzystwo Medycyny Fizykalnej i Rehabilitacji (ESPRM) oraz Europejską Radę Medycyny Fizykanlej i Rehabilitacji (European Board of Physical and Rehabilitation Medicine) przeznaczone jest dla lekarzy specjalizujących się w rehabilitacji medycznej. Osoby mające zamiar wziąć udział w szkoleniu proszone są o wypełnienie zgłoszenia rejestracyjnego najpóźniej 7 listopada 2021. 

 

 

Załączniki:
Pobierz plik (Emrss 2021 -01 webinar provv..pdf)EMRSS 10-11-2021 program[ ]415 kB
04
10.2021

Nowości Cochrane Rehabilitation wrzesień 2021

Trening mięśni oddechowych w leczeniu mukowiscydozy

Mukowiscydoza jest najczęstszą chorobą autosomalną recesywną w białej populacji. Mukowiscydoza jest skutkiem mutacji genu odpowiedzialnego za syntezę błonowego kanału chlorkowego (CFTR), co powoduje zwiększenie lepkości śluzu, powodując zaburzenia we wszystkich narządach posiadających gruczoły śluzowe - w układach oddechowym, rozrodczym i trawiennym. Zgony w mukowiscydozie można przypisać najczęściej zaburzeniom oddechowym lub krążeniowo-oddechowym. Wzrost lepkości wydzieliny w drogach oddechowych zwieksza ryzyko infekcji bakteryjnych płuc. W dłuższej perspektywie stan ten prowadzi do postępującego pogorszenia czynności płuc, co ostatecznie prowadzi do niewydolności oddechowej. Leczenie farmakologiczne mukowiscydozy, w tym zindywidualizowane kombinacje leków (np. antybiotyków i środków mukoaktywnych) wraz z oczyszczaniem dróg oddechowych w celu optymalizacji mobilizacji wydzieliny, prowadzi do wydłużenia życia pacjentów. Interwencje w postaci ćwiczeń leczniczych, takie jak trening mięśni oddechowych stają się kluczowym elementem leczenia mukowiscydozy.

aktualnym przeglądzie Cochrane będącym aktualizacją przeglądów z lat 2008, 2011, 2013 i 2018 analizowano wpływ treningu mięśni oddechowych na stan kliniczny pacjentów z mukowiscydozą. Analizowane wyniki dotyczyły czynności płuc; zdolności do ćwiczeń; jakości życia związane ze zdrowiem; wydolności mięśni oddechowych; saturacji tlenem, stabilności posturalnej, zapadalności i czasu trwania infekcji dróg oddechowych i hospitalizacji; śmiertelności, okresu przeżycia, skutków ubocznych, kosztów leczenia. Przegląd objął 10 badań opublikowanych i/lub zarejestrowanych do 5 października 2020 r., w których łącznie wzięło udział 238 uczestników (dzieci i dorosłych). Wyniki tych badań nie mogły być agregowane z powodu niewystarczająco szczegółowego raportowania i zróżnicowania pomiarów wyników. Żadne badanie nie wykazało wpływu ćwiczeń na czynność płuc; jedno z badań wykazało poprawę czasu trwania ćwiczeń, a inne wykazało poprawę jakości życia. Dwa badania wykazały znaczną poprawę funkcji mięśni oddechowych. Wyniki należy uznać za niejednoznaczne z powodu braku spójności i jednorodności zastosowanych metod, braku badań analizujących wszystkie zadane aspekty oraz braku informacji na temat wieku pacjentów i funkcji płuc w niektórych badaniach. Możliwość zastosowania praktycznego wyników jest ograniczona również ze względu na wprowadzenie terapii modulującej czynność genu CFTR i wynikające z tego zmiany w podejściu terapeutycznym do mukowiscydozy; oraz zastrzeżeń co do reprezentatywności badanych grup dla rzeczywistej populacji pacjentów z mukowiscydozą.

Dowody na efektywność interwencji są niewystarczające, co uniemożliwia sformułowanie zaleceń. W praktyce klinicznej zastosowanie treningu mięśni oddechowych należy ustalać indywidualnie dla każdego pacjenta. Autorzy zalecają, aby dalsze badania były prowadzone z zastosowaniem bardziej rygorystycznej metodologii i uwzględniały wystandaryzowane pomiary w celu oceny efektów treningu mięśni oddechowych u osób z mukowiscydozą. W szczególności dodatkowe badania powinny dotyczyć wpływu ćwiczeń na funkcję mięśni oddechowych, czynność płuc, zdolność do ćwiczeń, częstość hospitalizacji, jakość życia, odczucie duszności oraz intensywności wysiłku. Ponadto, aby rozwiązać problem reprezentatywności, autorzy zalecają przeprowadzenie badań skierowanych konkretnie do pacjentów pediatrycznych lub starszych dorosłych.

 

Trening kondycyjny po udarze mózgu

Światowa Organizacja Zdrowia definiuje udar jako gwałtownie rozwijające się kliniczne objawy ogniskowych lub globalnych zaburzeń czynności mózgu, trwające dłużej niż 24 godziny lub prowadzące do śmierci bez wyraźnej przyczyny innej niż zaburzenie pochodzenia naczyniowego. Udar mózgu jest drugą najczęstszą przyczyną śmiertelności oraz drugą przyczyną pod względem liczby lat utraconych z powodu złego stanu zdrowia. Około połowa osób po udarze mózgu cierpi z powodu długotrwałej niepełnosprawności. Konsekwencje udaru to między innymi zaburzenie funkcji ruchowej i utrata niezależności w codziennych czynnościach. Oprócz niedowładu połowiczego, sam w sobie niedobór ruchu ma negatywny wpływ na siłę i wydolność mięśni, a w efekcie na niezależność. Rehabilitacja ma na celu poprawę sprawności funkcjonalnej oraz stanu psychicznego i jakości życia. W szczególności interwencje w zakresie treningu sprawności fizycznej stosowane są w celu zmniejszania odczucia zmęczenia oraz ryzyka upadków i złamań, a także poprawi funkcje poznawczych, nastroju, niezależności w codziennych czynnościach i jakości życia. Współczesne koncepcje faworyzują powtarzalne, specyficzne zadania, takie jak trening sprawnościowy, w celu wykorzystania mechanizmów neuroplastyczności. Trening aerobowy i oporowy mogą być korzystne we wtórnej prewencji udaru mózgu.

aktualnym przeglądzie Cochrane będącym aktualizacja przeglądów z lat 2004, 2009, 2011, 2013 i 2016 analizowano dowody na wpływ treningu kondycyjnego (rozumianego jako trening aerobowy, oporowy lub mieszany na stan zdrowia i funkcjonowania osób, które wcześniej doznały udaru mózgu. Analizowano wpływ treningu kondycyjnego na częstość zgonów, stopień zależności, niepełnosprawności, wydolność fizyczną, wystąpienia zdarzeń niepożądanych, zdolność chodzenia, równowagę, nastrój,funkcje poznawcze, jakość życia oraz naczyniowe czynniki ryzyka. Przegląd objął 75 randomizowanych badań, opublikowanych i/lub zarejestrowanych do lipca 2018 r., w których uczestniczyło 3017 osób po udarze. Wykazano, że w przypadku osób po udarze, trening aerobowy, oporowy lub mieszany mogą nie mieć wpływu na śmiertelność w porównaniu z grupą kontrolną pod koniec interwencji i w punkcie końcowym obserwacji. Trening aerobowy i oporowy prawdopodobnie poprawiają sprawność fizyczną. Trening aerobowy prawdopodobnie polepsza zdolność maksymalnej konsumpcji tlenu w trakcie wysiłku, równowagę oraz zdolność chodzenia. Trening kondycyjny redukuje o około 7% ryzyko hospitalizacji po udarze mózgu. Trening oporowy może poprawić równowagę, a mieszany może poprawić zarówno równowagę, jak i mobilność, w porównaniu z kontrolą pod koniec interwencji. Podsumowując, jest prawdopodobne, że trening aerobowy połączony z treningiem mobilności jest najbardziej korzystną formą ćwiczeń dla osób po udarze. Brak wystarczających dowodów, aby stwierdzić, że trening kondycyjny może poprawić jakość życia, nastrój lub funkcje poznawcze. Nie znaleziono dowodów na to, że jakikolwiek rodzaj treningu kondycyjnego powodował efekty uboczne. Powyższe wyniki należy interpretować ostrożnie, ponieważ w analizowanych badaniach zastosowano rozmaite skale niepełnosprawności, co rodzi problem agregacji wyników w połączeniu, w niektórych badaniach czas trwania interwencji nie był równoważny w grupach badanych i kontrolnych; oraz tylko kilka badań obejmowało pacjentów niechodzących, więc nie jest możliwe uogólnienie wyników dla tych pacjentów.